Foto’s: Archief brandweerteam Made

Volgens getuigen was het pand net gerenoveerd, de bewoner moest dus weer opnieuw beginnen.

Weet u meer over dit incident? Laat het weten via een reactie onder aan deze pagina, of stuur een mailtje naar martijn.veenstra@brandweermwb.nl.

Foto’s: Archief brandweerteam Made

Weet u meer over deze brand? Vul dit bericht aan door een reactie te plaatsen in het forum hier onder.

De stal stal die aan het woonhuis vast stond brandde volledig uit. Het huis wist de brandweer te behouden. Bij de brand verloren veel koeien het leven. Sommige kwamen niet levend uit de stal, andere waren dusdanig verbrand dat ze door de dierenarts uit hun lijden werden verlost. ”Tijdens het blussen zagen we de koeien verbranden, en hoorde we een luid gekrijs”, aldus Frank Veenstra.

Het was zo koud deze dag, dat het bluswater vrijwel meteen bevroor, en slangen konden bij het inpakken niet opgerold worden. Slangen, koppelingen, verdeelstukken en andere bevroren materialen werden in containers naar de gemeentewerken gebracht om daar te ontdooien.

Hij reed ter hoogt van de Kalverstraat in de richting van het centrum van Made, en haalde een auto in. Daarbij is hij gaan slingeren en verloor hij de controle over zijn auto. De auto kwam aan de rechterkant van de weg tegen een boom tot stilstand. De man raakte bekneld en overleed ter plaatse. De politie tast nog in het duister omtrent de oorzaak van het ongeluk.

Een van de medewerkers verklaarde volgens de politie dat hij bezig was met een slijptol, toen het rietafval dat op de grond lag plotseling vlam vatte. Een poederblusser en een tuinslang konden niet voorkomen dat de schuur in korte tijd in lichter laaie stond. Er was een enorme rookontwikkeling die tot kilometers in de omgeving was te zien.

De brandweer zag als nel dat de schuur niet meer te redden was en richtte zich op het nat houden van belendende percelen. Naast de uitgebrande schuur staat een huis met een rieten kap en een stal waarin op het moment van de brand 120 kalveren stonden. Alle aanpalende gebouwen konden worden gered.

De volgepakte bedrijfswagen van R. stond vlak naast de schuur maar kon worden weggeduwd. Het vuur verwoestte veel riet dat bij de schuur lag opgeslagen. De brandweer had van 16:30 tot 19:10 uur de handen vol aan de brand, die veel publiek trok.

De werkplaats ging geheel verloren. Over de hoogt van het schadebedrag kon de politie gisteren nog geen mededelingen doen.

Woordvoerders van de brandweer verklaarden aan het eind van de middag dat het magazijn van de groothandel dat tot de nok toe vol lag met kunststof goederen absoluut niet meer te redden was. Slechts met inzet van veel mensen en materieel is het monumentale woonhuis behouden gebleven.

Vast staat inmiddels wel dat de brand is uitgebroken in het bedrijfsarchief dat ondergebracht was in het oude bedrijfsgedeelte. Personeel heeft nog geprobeerd de brand te blussen met de aanwezige blusmiddelen. Dat bleek echter onbegonnen werk omdat het vuur in het vele papiermateriaal gretig brandstof vond. Hoe de brand is ontstaan, was nog niet bekend.

De uitslaande brand is gistermiddag om vijf over half twee gemeld. Zes minuten daarna was de vrijwillige brandweer van Terheijden met twee wagens ter plaatse. Op dat moment stond het voorste deel van het magazijn al in lichterlaaie. De vlammen sloegen huizenhoog boven het pand uit. De rook verduisterde de Bredaseweg ter plaatse en het verkeer kon absoluut geen doorgang vinden. Bijkomend probleem was dat de stevige wind het vuur tot op de weg dreef. De hitte was zo groot dat de brandweermensen de voorzijde van het pand tot in de avond niet konden naderen.

De bevelvoerder van Terheijden heeft onmiddellijk na aankomst assistentie gevraagd van nog een autospuit. Daarvoor is het vrijwillige korps van Made uitgerukt. De commandant van de Terheijdense brandweer heeft om kwart over twee gevraagd om assistentie van een schuimbluswagen en verzocht om een brandweerofficier ter plaatse te sturen. Kort daarna heeft hij nog eens gevraagd om twee autospuiten. Die zijn, bemand met beroepsmensen van brandweer Breda, ter plaatse gekomen.

Verkeer
Het verkeer heeft tot vanmorgen vroeg geen gebruik kunnen maken van de Bredaseweg. Tijdens de spits gisteravond moest het vrachtverkeer richting Breda zelf zijn weg zoeken. Een echte chaos is het nooit geworden volgens de rijkspolitie. Chauffeurs vonden het onbegrijplijk dat de nieuwe omleidingsweg ook niet naar Breda werd opengesteld.

Elka & Pieterman is de grootste grossier in Europa van onderdelen en aansluitstukken voor technische huishoudelijke apparaten. Het bedrijf is in 1969 in Terheijden begonnen in het oude pand aan de Bredaseweg. Het heeft er daarna vestigingen bij gekregen in vier andere steden in ons land en in België en Duitsland.

Het magazijn in Terheijden was met een voorraad ter waarde van enkele miljoenen guldens het grootste. In 1985 heeft het bedrijf nog een belangrijke uitbreiding in gebruik genomen. Komende zaterdag zou er een open dag worden gehouden en aanstaande maandag zou de eerste spade de grond in gaan van een nieuwe uitbreiding. IN de brand is ook de volledig computerinstallatie, kosten bijna f 4000.000, van het bedrijf verloren gegaan. Van de geheugenschijven zijn kopieën bewaard gebleven in het woonhuis.

,,Vanmiddag nog (gistermiddag red.) heb ik een eerste oriënterende bespreking gevoerd met de directie over vervangende nieuwbouw ter plaatse. In principe zal de gemeente daar aan mee kunnen werken”, aldus burgemeester Van Maasakkers.

De rijkspolitie vermoedt dat de bestuurder, rijdend in de richting van Geertruidenberg, met hoge snelheid een bocht naar rechts heeft willen nemen, waardoor hij de macht over het stuur verloor. Daardoor raakte het voertuig in een slip, kantelde en kwam tegen een links van de weg staande boom tot stilstand. De twee inzittenden werden op slag dood.

De tank met nog een flinke rest kerosine, raakte een grote boom naast de boerderij die tot vrijwel op de grond werd opengespleten. De tank barstte daardoor in vele stukken uiteen die, met de inhoud van de tank, over een flink deel van de boerderij werden verspreid. Een schuurtje met landbouwmachines werd vrijwel volledig vernield. De schade aan opgeslagen hooi, landbouwmachines en niet meer bruikbaar kuilvoer loopt in de duizenden guldens.

,,Ik was in de keuken aan het afdrogen en schrok me dood. Ik heb de oorlog nog meegemaakt en ik dacht werkelijk even dat er hier een bom was gevallen”, aldus de landbouwer Dilven, vlak na de ramp. Weduwnaar Dilven was met zijn beide zoontjes alleen thuis toen de ramp zich rond twee uur voltrok.

Volgens een lezing van de defensievoorlichting in Den Haag is de tank die naast de boerderij in Made neerplofte, een zogenaamde centerline-tank die de kerosine bij start al grotendeels opgebruikt. Dat, gecombineerd met het feit dat de brandstof veel minder explosief is dan bij voorbeeld benzine en het feit dat de brandstof verpakt zat in een degelijk kunststofomhulsel, heeft een ramp van enige omvang voorkomen.

Over hoe en waarom de tank onder de straaljager is losgeraakt kon de defensievoorlichting nog weinig zeggen. Volgens een woordvoerster van het ministerie is het ‘niet waarschijnlijk’ dat de tank spontaan naar beneden is gevallen. Een Northrop NF-5 beschikt over een mechanisme waarmee de tank is los te koppelen. Dat behoort bij voorkeur te gebeuren nadat het vliegtuig geland is of in noodsituaties. Defensie wilde gistermiddag niet zover gaan nu al te concluderen dat de vrije val van de kerosinetank te wijten is aan een persoonlijke fout van de piloot, luitenant Balemans uit Gilze-Rijen.

Een speciale onderzoekscommissie zal de toedracht van het incident gaan onderzoeken. Als blijkt dat er toch sprake is van een technisch mankement, dan wordt waarschijnlijk overgegaan tot een algeheel technisch onderzoek naar de staat van kerosinetanks onder alle Nederlandse NF-5’s.

Toen de tank naar beneden kwam, was piloot Balemans samen met een andere piloot net begonnen aan een routinevlucht. Het gebeurde, om een defensie-technische term te gebruiken, bij de ‘uitvlucht van de start’. Direct nadat de piloot via het alarmeringssysteem merkte dat hij zijn tank was verloren is hij teruggekeerd naar de basis.

Ondanks de geruststellende mededeling van Defensie waren leden van de vrijwillige brandweer van Made, rijkspolitie en de dienst luchtvaart van de rijkspolitie gistermiddag eensgezind in hun opvatting dat Made aan een ramp is ontkomen. Het werd een groot geluk bij een ongeluk genoemd dat de tank eerst in de boom terecht kwam en niet in zijn geheel op de grond of het schuurtje is gekwakt. In het landbouwschuurtje stond namelijk een tractor die even tevoren was gebruikt. Bij aanraking met restanten kerosine zou de warme tractormotor vrijwel zeker voor een geweldige explosie en vuurhaard hebben gezorgd.

Luchtmachtmajoor Van Beers, hoofd van het bureau bedrijfsveiligheid van de vliegbasis Gilze-Rijen, die al vrij snel na de ramp ter plekke was, is stomverbaasd over het ongeval van de NF-5. ,,In de tweeënhalf jaar dat ik nu op Gilze-Rijen werk heb ik nog nooit zo iets meegemaakt.

Landbouwer Dilven nog steeds aangeslagen door het ongeval, hoorde na de val van de tank een verschrikkelijke klap die gevolgd werd door een golf dichte mist. ,,Ik riep tegen mijn zonen dat ze als de bliksem in huis moesten komen want ik dacht dat er gas ontsnapte”.

De landelijke rust boven de boerderij aan de Geraniumsraat in Made werd gistermiddag ruw verstoord door twee NF-5-straaljagers die over kwamen denderen. Volgens een van de zonen van Dilven, de zestienjarige Peter, die samen met zijn drie jaar jongere broertje op een bankje achter het huis zat, waren de twee vliegtuigen aan het rondcirkelen boven de boerderij toen plotseling een van de vliegtuigen een voorwerp liet vallen.

,,Ze kwamen heel laag over, toen ik opeens een soort bom in een draaiende beweging naar beneden zag komen. Het ding kwam terecht in de bomen vlak achter onze hooischuur, waar het uit elkaar spatte. De brokstukken vlogen alle kanten op. De koeien die vlak bij die bomen stonden te grazen, waren niet eens geschrokken, leek het wel”, zei een zichtbaar geschrokken Peter Dilven.

Als de tank een paar tellen eerder was gevallen dan zou die ongetwijfeld op het woonhuis van de Dilvens terecht gekomen zijn. ,,Als het huis was geraakt, dan zou de tank als een bom ontploft zijn en zou de hele boerderij in vlammen opgegaan zijn. Het is hoe dan ook toch een wonder dat de tank niet ontploft is”, aldus Jan van der Steen, eerste klas brandwacht van Made.

Een buurvrouw, mevrouw Dilven en schoonzus van de landbouwer Dilven, had de schrik van haar leven door de klap bij het ongeval. IN de keuken zet ze na het ongeval een flinke bak koffie om van de emoties te bekomen. ,,Van de schrik zakte ik door mijn knieën. Ik dacht meteen aan een ongeluk toen ik die klap hoorde”.

De vrijwillige brandweer van Made was erg snel ter plaatse en zette direct het erf van Dilven en nabije omgeving af om eventuele brandgevaar te voorkomen. Een speciale eenheid van de Bredase brandweer mat met een speciale ‘explosiemeter’ het ontploffingsgevaar in de buurt van de brandstoftank.

Afgraven
De technische dienst van de luchtmachtbasis Gilze-Rijen verzamelde de brokstukken en scherven van de tank en nam de schade aan de boerderij op. Ook werden bodemmonsters genomen van het door kerosine besproeide terrein. Volgens één van de luchtmacht-officials is de brandstof kerosine op zich niet zo gevaarlijk, maar zeker boer Dilven ziet dat anders.

,,Overal waar die troep terecht is gekomen, kan ik de boel gaan afgraven. Dat wil zeggen dat ik al het hooi dat in de hooischuur ligt kan weggooien, terwijl ik ook mijn ingekuilde voer kan afvoeren. Er zat vijftien hectare in die kuil. Ook de grond achter het schuurtje moet worden afgegraven”, vertelt Dilven ontsteld. Het ministerie van defensie is aansprakelijk voor de schade.